petraΠολιτιστικός Σύλλογος Αηδημητρινών Θεσσαλονίκης
"H Πέτρα"

 

Ιστορία

Αντίσταση

To χωριό μας έδωσε πάντοτε το αγωνιστικό του παρόν σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες του λαού μας, απ' το 1821 και δώθε. Επίσης, δεν υστέρησε και στους μετέπειτα απελευθερωτικούς πολέμους του 1906-8 και 1912-13 και στη Μικρά Ασία 1922, με τη δική του προσφορά, το δικό του τίμημα σε νεκρούς και τραυματίες. Κορυφαία συμμετοχή του ήταν στην εποποιία του Ελληνο - Ιταλικού πολέμου στην Αλβανία το 1940-41 ενάντια στον Ιταλικό φασισμό και στη συνέχεια, στο Γερμανικό Φασισμό. Βρέθηκε απ' τις πρώτες κιόλας μέρες στην πρώτη γραμμή του πυρός με πάνω από 60 πολεμιστές του και με τίμημα πέντε λαμπρά παλληκάρια του, που έπεσαν στο πεδίο της μάχης.

Αλλά και η προσφορά του στην Εθνική Αντίσταση δεν ήταν λιγότερο σημαντική! Με την κατάληψη της χώρας μας απ' τα στρατεύματα κατοχής τον Απρίλη του 1941, όπως ολόκληρη η Ελλάδα, έτσι και το χωριό Αγιος Δημήτρης πήρε ενεργό μέρος στον πανελλαδικό - ξεσηκωμό. Μετά την ίδρυση του ΕΑΜ στις 27 Σεπτέμβρη του 1941, άρχισε αμέσως να απλώνεται σ' ολόκληρη τη χώρα η δημιουργία ΕΑΜικών οργανώσεων.

Μετά την ίδρυση των ΕΑΜικών οργανώσεων, στη συνέχεια εμφανίστηκαν και οι πρώτες ένοπλες ομάδες ανταρτών του ΕΛΑΣ στην περιοχή μας. Στο χωριό μας έκαναν την παρουσία τους στα μέσα του 1942. Από τις πρώτες ενέργειες των ανταρτών ήταν το χτύπημα της ζωοκλοπής και του πλιάτσικου, που εκείνη την εποχή οργίαζε. Επίσης, χτύπησε αλύπητα και τα κρούσματα ατόμων που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές. Όλα αυτά τα φαινόμενα σταμάτησαν αυτομάτως.Στον τριαμισάχρονο ηρωικό αγώνα του λαού μας, η προσφορά του χωριού Άγιος Δημήτρης ήταν σημαντική. Παρόλο που η γεωγραφική του θέση το άφηνε εκτεθειμένο σε πολλούς και σοβαρούς κινδύνους. Τίποτα όμως δεν εμπόδισε να προσφέρει μ' απλοχεριά τις πολύτιμες και πολύπλευρες υπηρεσίες του στον αγώνα.

Η προσφορά του σε μαχητές, τρόφιμα, εφόδια, συνδέσμους, μεταφορές με τα ζώα του σ' όλη τη διάρκεια του αγώνα σε απομακρυσμένες περιοχές. Μεγάλη η προσφορά του χωριού Αγιος Δημήτρης, αλλά βαρύτατο και το τίμημα σε αίμα και δάκρυα. Σε κάθε επιχείρηση εναντίον τους, οι Γερμανοί απαντούσαν με σκληρά αντίποινα ενάντια στον άμαχο πληθυσμό. Καίγανε και σκοτώνανε αδιακρίτος. Και το χωριό Άγιος Δημήτρης δεν ξέφυγε από τα μαρτυρια. Είναι το χωριό που δοκιμάστηκε σκληρά, περισσότερο από κάθε άλλο στη γύρω περιοχή. Ο παρακάτω πίνακας είναι ο αψευδής μάρτυρας αυτής της δοκιμασίας του! Νεκροί του Ελληνο - Ιταλικού πολέμου 1940-41

Γκρέμος Νικόλαος

Κοσμάς Γεώργιος

Κατσιγιάννης Γεώργιος

Γκουτζίκας Δημήτριος

Ζέρβας Ιωάννης

Ομαδική εκτέλεση 32 αθώων Αηδημητρινών στις 23 Φλεβάρη το 1943, τα πρώτα θύματα της ναζιστικής κτηνωδίας της περιφέρειας. Οι ναζί, βέβαια, δεν σταμάτησαν στην εκτέλεση των 40 συγχωριανών μου, κάνανε κι άλλες επιδρομές, κάψανε και 250 σπίτια, και σκοτώσανε και άλλους 22 συγχωριανούς μας, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, γερόντους.

Ονομαστική Κατάσταση

των θυμάτων του Αγίου Δημητρίου

23 Φλεβάρη 1943

Τούρτας Νικόλαος του Ιωάννη 67 ετών

Τούρτας Γεώργιος του Ιωάννη 67 ετών

Μπαντόλας Γεώργιος του Δημητρίου 63 ετών

Κόσυβας Αθανάσιος του Γεώργιου 68 ετών

Κατέλης Κων/νος του Γεώργιου 75 ετών

Χρήστου Γεώργιος του Αθανασίου 64 ετών

Καραγιάννης Αθανάσιος του Ιωάννη 74 ετών

Τσαούσης Χρήστος του Κων/νου 68 ετών

Τσαούσης Κων/νος του Ιωάννη 63 ετών

Τσαούσης Δημήτριος του Ιωάννη 58 ετών

Τσαούσης Νικόλαος του Γεωργίου 60 ετών

Τσαούσης Ηλίας του Ιωάννου 22 ετών

Τριανταφύλλου Γεώργιος του Κων/νου 75 ετών

Ντρούφλιας Κων/νος του Δημητρίου 50 ετών

Τριανταφύλλου Ιωάννης του Γεωργίου 69 ετών

Τριανταφύλλου Αθανάσιος του Γεωργίου 65 ετών

Χατζής Ιωάννης του Γεωργίου 67 ετών

Κλαπάνης Βασίλειος του Δημητρίου 25 ετών

Κουκοδήμος Κων/νος του Ιωάννη 66 ετών

Θεοδώρου Νικόλαος του Δημητρίου 70 ετών

Παπαγρηγορίου Αναστάσιος του Γεωργίου 58 ετών

Μπουρονίκος Αστέριος του Νικολάου 79 ετών

Κοκόρας Αναστάσιος του Χρήστου 75 ετών

Τσινής Χρήστος του Αστερίου 66 ετών

Τσανάκας Αναστάσιος του Δημητρίου 57 ετών

Τσινής Ιωάννης του Γεωργίου 57 ετών

Γκρέμος Αθανάσιος του Ιωάννη 70 ετών

Κατσαβός Ιωάννης του Δημητρίου 58 ετών

Κατσαβός Γεώργιος του Ιωάννη 35 ετών

Τσινής Αθανάσιος του Νικολάου

Μανίκας Ιωάννης του Δημητρίου

Τσινής Αθανάσιος του Γεωργίου

Πέντε ήταν από το χωριό Λιβάδι Ελασσώνας, που τυχαία περνούσαν από το δρόμο. Σύνολο με το Δήμαρχο Κατερίνης, Αιμίλιο Ξανθόπουλο, 40.

Εκτελεσθέντες εντός του χωριού

Βαλτασάρης Νικόλαος του Δημητρίου

Γατσιός Κων/νος του Ιωάννη

Κλαπάνης Ευάγγελος του Δημητρίου

Παπαγρηγορίου Νικόλαος του Γεωργίου

Χρήστου Αθανάσιος του Ιωάννη

Αρβανίτη Ελένη του Νικολάου

Γκρέμου Μεταξιά του Γεωργίου

Ζέρβα Αικατερίνη του Αθανασίου

Μπατζογιάννη Μαρία του Ιωάννη

Παπανικολάου Μαρία του Νικολάου

Τσαλού Ελένη του Θωμά

Επίσης τιμητικά αναφέρουμε την Ονομαστική Κατάσταση των Εθελοντών Ανταρτών σε Αντιστασιακές Οργανώσεις κατά των Ναζί:

Φουστάνης Αθανάσιος του Παπα-Αριστείδη

Παπανικολάου Γεώργιος του Κων/νου

Παπανικολάου Αθανάσιος του Δημητρίου

Κόσυβας Χρήστος του Ιωάννη

Κόσυβας Κών/νος του Ιωάννη

Κόσυβας Γεώργιος του Δημητρίου

Kόσυβας Δημήτριος του Χριστόδουλου

Μαντζάλας Δημήτριος του Γεωργίου

Βαλτασάρης Χρήστος του Νικολάου

Γατσιός Γεώργιος του Νικολάου

Τσαούσης Δημήτριος του Κων/νου

Τσιαλός Απόστολος του Αθανασίου

Ζέρβας Απόστολος του Ηλία

Ζουμπανιώτης Νικόλαος του Γεωργίου

Καλοϊδάς Κων/νος του Αντωνίου

Οικονόμου Νικόλαος του Δημητρίου

Τσιρογιάννης Κων/νος του Νικολάου

Κόκοτας Δημήτριος του Χρήστου

ΕκτύπωσηΗλεκτρονικό ταχυδρομείο