petraΠολιτιστικός Σύλλογος Αηδημητρινών Θεσσαλονίκης
"H Πέτρα"

 

Ήθη - Έθιμα

Πρωτοχρονιά

Την παραμονή της πρωτοχρονιάς, το βράδυ, μαζεύεται όλη η οικογένεια γύρω από τη φωτιά και ο κάθε ένας ρίχνει από ένα σπόρο σιτάρι στη φωτιά, αν ο σπόρος έκανε άλμα προς τα έξω από τη φωτιά θεωρείται ότι το άτομο που το έριξε θα είναι τυχερό και υγιές όλη τη χρονιά και αν πηδούσε προς τη φωτιά ή καθόλου είναι ατυχία, το μέγεθος της τύχης ή της ατυχίας εξαρτάται από το μέγεθος του άλματος του σπόρου.

Το πρωί της πρωτοχρονιάς ο πρώτος που θα βγει, θα πάρει μια πέτρα από την αστρέχα και θα τη βάλει μαζί με την πέτρα των Χριστουγέννων στη φωτιά.

Το πρωί μετά την εκκλησία η νοικοκυρά ετοιμάζει τη βασιλόπιτα. Μέσα βάζει ένα κέρμα, ένα άχυρο (συμβολίζει τα σπαρτά), τη φούρκα (ένα μικρό κλαδάκι που συμβολίζει τα ζώα του σπιτιού) και τον Σταυρό (δύο ξύλα σε σχήμα σταυρού που συμβολίζουν τα μελίσσια του σπιτιού).

Αφού περάσουν τα Λαγκατζάρια, μαζεύεται όλη η οικογένεια γύρω από το τραπέζι και ο αρχηγός της οικογένειας κόβει την πίτα σε σχήμα σταυρού και μετά σε μικρότερα κομμάτια για τα μέλη της οικογένειας και ένα για τον Άγιο Βασίλη. Ο αρχηγός της οικογένειας περιστρέφει τρεις φορές την πίτα σύμφωνα με τη φορά των δεικτών του ωρολογιού. Κάθε κομμάτι της πίτας αντιστοιχεί σε κάθε άτομο σύμφωνα με τον τρόπο που κάθονται.

Κατόπιν ψάχνει ο καθένας το κομμάτι του για να δει αν του έπεσε τίποτα, αν βρει το κέρμα θα είναι ο ευτυχισμένος της χρονιάς, αν βρει το άχυρο ή τη φούρκα ή τον σταυρό θα έχει επιτυχία στη γεωργία ή την κτηνοτροφία ή τη μελισσοκομία αντίστοιχα.

Ο παιδιακός είναι ένα έθιμο που γίνεται τα Χριστούγεννα όπως ακριβώς και την πρωτοχρονιά.
Πρωτοχρονιάτικα Κάλαντα

Τα Σούρβα: όπως τα χριστουγεννιάτικα, έτσι και τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα αρχίζουν με το χτύπημα της καμπάνας στις 12 τα μεσάνυχτα. Η διαφορά είναι ότι τα παιδιά δεν κρατούνε αστέρι και τραγουδούν:

 

«Σούρβα κι Αη Βασίλτς

απούρχεται με τα χρυσά

μ’ τα’ αργυρά με τα μαλαματένια

στην πατερίτσα ακούμπησε

να πει την άλφα βήτα

κι πατερίτσα ήταν χλωρή

κι απόλυκε κλωνάρια

κλωνάρια χρυσοκλώναρα

χρυσά μαλαματένια

Σούρβα».

 

Σε περίπτωση που η νοικοκυρά δεν ανοίξει, τα παιδιά τραγουδούν:

 

«Σε τούτο το σπίτι πούρθαμε γιομάτα καλιακούδια τα μισά γεννούν,

τα μισά κλωσσούν, τα μισά βγάζουν τα μάτια».

«Όποιος ινώνει κι όποιος δεν ινώνει, των κώλο να δαγκώνει».

«Σούρβα θειάκου κατούρα μες το πιάτο».

 
Όλη τη νύχτα η νοικοκυρά κάνει τα «πέτουρα» (τα φύλλα) για τη βασιλόπιτα και τα ψήνει ένα ένα στη γάστρα.

ΕκτύπωσηΗλεκτρονικό ταχυδρομείο