petraΠολιτιστικός Σύλλογος Αηδημητρινών Θεσσαλονίκης
"H Πέτρα"

 

Ήθη - Έθιμα

Πιρπιρούνα

Η πιρπιρούνα είναι ένα από τα έθιμα που δεν επέτρεψε ο χρόνος τη συνέχισή του. Ένα έθιμο που δεν υπάρχει παρά μόνο στη θύμηση των Αη Δημητρινών. Εδώ και 25-30 περίπου χρόνια, οι κάτοικοι σταμα΄τησαν να κάνουν πιρπιρούνα.

Οι κυριότερες καλλιέργειες του χωριού ήταν τα στάρια, τα καλαμπόκια και τα «βούζια» (σίκαλη). Έτσι, όταν περνούσαν 20-25 μέρες για να βρέξει –τα χωράφια χρειάζονταν πότισμα- οι γυναίκες, παντρεμένες και ανύπαντρες, προσπαθούσαν με την «πιρπιρούνα» και παρακαλώντας το θεό, να φέρουν βροχή.

Το έθθιμο γινόταν ως εξής:

Από το πρωί, γυναίκες και παιδιά (χωρίς τους άντρες) πήγαιναν στα χωράφια, μάζευαν «βούζια» και στόλιζαν μ’ αυτά την πιρπιρούνα σ’ όλο το σώμα. Πιρπιρούνα γινόταν κάποιο παιδί, αγόρι ή κορίτσι που έπρεπε να ήτανε φτωχό, ορφανό και ανύπαντρο. Αν ήταν αγόρι, του φορούσαν στο κεφάλι ένα αντρικό καπέλο και αν ήταν κορίτσι του βάζανε «μισάλα» (μαντήλα).

Αφού στόλιζαν την πιρπιρούνα την «τσαλακώνανε» (την πιάνανε από τα μπράτσα) και γυρνούσαν όλα τα σπίτια του χωριού. Όλοι μαζί παρακαλούσαν το θεό να βρέξει και η πιρπιρούνα παρακλούσε κι εκείνη έχοντας τα χέρια στη θέση της προσευχής.

Περνώντας από τα σπίτια του χωριού τραγουδούσαν:

«Πιρπιρού το Θεό

για να βρέξει μια βροχή

μια βροχή στάρια και για τα κριθάρια».

Ως το βράδυ μάζευαν σ’ ένα σπίτι ό,τι τους έδινε κάθε οικογένεια και τα πουλούσαν σε κάποια γυναίκα που ήθελε να τ' αγοράσει, έπαιρναν τα λεφτά και αγόραζαν λάδι και λαμπάδες και τα έδιναν στο «βακούφ» (εκκλησία). Τις λαμπάδες τις βάζανε στα μανάλια της εκκλησίας και με το λάδι άναβαν τα καντήλια, παρακαλώντας το θεό να βρέξει.

Σε κάθε σπίτι από το οποίο περνούσαν, έριχναν νερό και η πεθερά έδινε στη νύφη ένα γκιουμ (ι) με νερό και δρόσ(ι)ζαν το σπίτι λέγοντας: «όπως ρίχνω ιγώ το νερό να ριξ’ ο Θεός τη βροχή».

Πολλές φορές, αφού τελείωνε η όλη διαδικασία, συννέφιαζε και έβρεχε και τότε πιστεύανε και οι άντρες. Κάθε φορά που οι γυναίκες ετοίμαζαν «πιρπιρούνα» έλεγαν οι άντρες «οι γυναίκες δονήθηκαν να γκιερίζουν τα σοκάκια».

Το γεγονός ότι οι άντρες δεν συμμετείχαν σ’ αυτό το έθιμο, φανερώνει ότι το αίσθημα της πίστης στις γυναίκες ήταν μεγαλύτερο, έτσι αυτές μπορούσαν να οργανώσουν κάτι μόνες τους.

ΕκτύπωσηΗλεκτρονικό ταχυδρομείο